Dlaczego kłamiemy, co chcemy osiągnąć i jakie oznaki zdradzają nas najczęściej

W czerwcowym wydaniu (2017) National Geographic, ukazał się artykuł "Dlaczego kłamiemy: nauka o naszym skomplikowanym związku z prawdą". Autor Yudhijit Bhattacharjee twierdzi, że większość ludzi jest biegła w kłamstwie. Według niego, kłamstwo to etap rozwoju, jak chodzenie, lub rozmawianie. Bhattacharjee sugeruje, że umiejętność kłamania jest często związana z poczuciem wyrafinowania i zdolnością do empatii, choć ta druga umiejętność, w wieku dorosłym, hamuje nas przed kłamstwem, ponieważ bardziej troszczymy się o to, co myślą inni.

Istnieje wiele powodów, dla których kłamiemy: nadmuchiwanie ego drugiej osoby, ukrywanie złych zachowań, pozyskiwanie pieniędzy, rozbawienie drugiej osoby, społeczne poprawianie swojego wizerunku, lub unikanie kary za własne przewinienie.
Jednym z pierwszych badań ilościowych dotyczących kłamstwa było badanie Belli DePaulo. Przebadała 147 osób w wieku od 18 do 71 lat. Uczestnicy eksperymentu prowadzili dziennik wszystkich kłamstw, które opowiadali przez cały tydzień. Wyniki wykazały, że ludzie kłamią przeciętnie jeden/dwa razy dziennie, a większość kłamstw ma za zadanie... chronić uczucia drugiej osoby. (Np. "Jak wyglądam w tej sukience?" "Świetnie!").

DePaulo stwierdził, że ci, którzy najwięcej kłamali byli ekstrawertykami, dbającymi o to, jak czują się ludzie w ich towarzystwie. Były to osoby towarzyskie, pewne siebie i atrakcyjne fizycznie. Jej badania wykazały, że ci, którzy kłamią częściej, są bardziej manipulacyjni i nieodpowiedzialni niż inni. Głównym wnioskiem DePaulo, była teza że "codzienne kłamstwa są rzeczywiście częścią tkanki życia społecznego".

W zwykłym życiu nie możemy poddawać testom poligraficznym ludzi, z którymi się spotykamy, ale możemy mieć świadomość niektórych zachowań i cech mówiących o kłamstwie. Są to, im.in.:
- Zmiany w zakresie głosu.
- Nietypowe migotanie lub osłabienie.
- Formułowanie minimalnej ilości zdań w pierwszej osobie.
- Zmniejszona tendencja do używania słów emocjonalnych, takich jak zranienie czy złość.
- Trudność w utrzymaniu kontaktu wzrokowego.
- Używanie technik samouczących się, takich jak uchwycenie ucho, dotykanie karku, wyciągnięcie kołnierza lub pokrywanie ust.
- Gesty lub mimika, które kontrastują z treścią wiadomości.

 

Marianna Fijewska za: Psychology Today

X