Mediacje

Mediacja jest to proces wspólnego dochodzenia stron konfliktu do porozumienia (konsensusu) przy pomocy osoby trzeciej – mediatora Strony biorą udział w mediacji dobrowolnie, samodzielnie ustalają sposoby rozwiązania spornych kwestii, a będąc autorami porozumienia akceptują wypracowane wspólnie uzgodnienia i mają dużą motywację do wprowadzania ich w życie.

Mediacje odbywają się w ciągu kilku 2 godzinnych spotkań wspólnych, poprzedzonych jednym spotkaniem wstępnym mediatora z każdą ze stron. W trakcie wspólnych rozmów każda ze stron ma możliwość odbycia spotkań na osobności z mediatorem w celu zastanowienia się nad istotnymi dla niej kwestiami, których jeszcze nie jest gotowa zaprezentować drugiej stronie i woli je przeanalizować  tymczasem tylko w obecności mediatora.

Mediacje mogą zakończyć się podpisaniem przez strony ugody w omawianych sprawach, którą potem strony przedstawiają przed sądem (np. w przypadku rozwodu i spraw około rozwodowych) lub do której odwołują się w ramach wewnątrzrodzinnych relacji.

Proces mediacji działa edukacyjnie.

Osoby rozwiązujące swój problem przy pomocy mediatora uczą się jednocześnie  negocjacji opartych na zasadach, którą to umiejętność mogą wykorzystać w przyszłości.

Zainicjowanie mediacji.

Mediacje może zainicjować jedna ze stron przy pomocy mediatora. Wystarczy, aby zgłosiła się do mediatora na rozmowę. Na podstawie jej prośby o zainicjowanie mediacji, mediator podejmuje oficjalne kroki zaproszenia drugiej strony do przeprowadzenia mediacji. Wyjaśnia drugiej stronie, na czym polegają mediacje i jakie dają możliwości rozwiązania sporu

Mediacje rodzinne są szczególnym rodzajem dochodzenia do porozumienia, gdyż dotyczą ludzi, którzy są ze sobą związani silnymi więzami emocjonalnymi. Stąd, gdy dochodzi do sporu dodatkowo może pojawić się u uczestników cierpienie emocjonalne, które utrudnia podjęcie konstruktywnych działań zmierzających do porozumienia satysfakcjonującego strony.

 

Mediacje rodzinne służą rozwiązywaniu wszelkich sporów m.in. w sytuacjach:

  • rozwodu 

(w celu pojednania małżonków, ustalenia warunków rozwodu z orzekaniem o winie lub bez ponoszenia winy, separacji)

  • ustaleń opieki nad dziećmi w przypadku rozwodu.

Sąd wymaga przedstawienia planu wychowawczego. Małżonkowie przeżywając trudne rozstanie mogą mieć problem z uwzględnieniem wszystkich szczegółowych elementów planu, które jeśli nie zostaną ustalone w przyszłości mogą stać się źródłem silnego sporu (np. które z rodziców dowozi dziecko na zajęcia pozalekcyjne, kto płaci za obóz wakacyjny, jak  wyglądają kontakty z dalszą rodziną, jakie prezenty dostaje dziecko, jak wyglądają kontakty telefoniczne z rodzicem dochodzącym i wiele innych podobnych kwestii ważnych dla funkcjonowania dziecka w nowej sytuacji.) Małżonkowie mogą skorzystać z pomocy mediatora w ustaleniu planu wychowawczego, chociaż pozostają rodziną również w sytuacji, gdy sami doszli do wniosku, że preferują różne style wychowawcze, co prowadzi do szeregu konfliktów w rodzinie i pojawiają się pierwsze sygnały kłopotliwych zachowań dzieci.

  • alimentów

(wysokość, na co będą przeznaczone, a jakie wydatki pozostają do osobnego ustalenia w ramach planu wychowawczego)

  • podziału majątku
  • opieki rodziny np. nad niepełnosprawnym rodzicem lub rodzeństwem.

Są sytuacje, kiedy rodzice ze względu na swój wiek są na tyle niesamodzielni, że wymagają stałej opieki. Dorosłe dzieci mają obowiązek podjęcia takiej opieki. W procesie mediacji mogą ustalić realny  podziału obowiązków. Podobnie jest z opieką nad np. chorą psychicznie siostrą czy bratem, którymi do tej pory opiekowali się rodzice. Po ich śmierci ktoś musi przejąć opiekę.

  • relacji rodzic-dorastające dziecko.

Konflikty dotyczą zwykle rozumienia samodzielności i odpowiedzialności dorastającego dziecka.

  • relacji między rodzeństwem dorastającym / dorosłym.

Są to wszelkie kwestie sporne pojawiające się w wyniku wspólnego funkcjonowania w rodzinie. W przypadku rodzeństwa dorosłego spory mogą wynikać ze wspólnego mieszkania, a np. różnego rozumienia ponoszenia kosztów za utrzymanie mieszkania, poszanowania prywatności, utrzymywania porządku, prowadzenia życia towarzyskiego na terenie domu.

Dlatego tym bardziej pomoc mediatora umożliwia członkom rodziny przejść przez trudne konflikty w sposób chroniący ich godność i intymność relacji.

 

Mediacje rodzinne chronią uczestników sporu przed:

  • upublicznianiem ich życiowych problemów.

Strony dochodząc tylko między sobą do porozumienia nie muszą np. powoływać świadków, wyjaśniać swoich problemów w obecności publiczności sądowej, medialnej itp.

  • decydowaniem za nich

(np. przez sąd,)w jaki sposób rozwiązać ważne dla nich sprawy. Konflikt należy do osób, które są bezpośrednio w niego zaangażowane, więc tylko one są najbardziej kompetentne, aby go rozwiązać. Dokonują między sobą podziału dóbr stosując sprawiedliwość rozdzielczą opartą na takiej zasadzie, jaka im najbardziej odpowiada. Naprawiają krzywdy opierając się na sprawiedliwości naprawczej, opartej na trosce o osobę poszkodowaną, ale uwzględniającej realne możliwości rekompensaty ze strony sprawcy szkody.

  • narzucaniem rozwiązań, których przynajmniej jedna ze stron nie akceptuje.

Mediacje oparte są na współpracy stron, a więc zakładają uzyskanie wyniku satysfakcjonującego obie strony, czyli wygrana-wygrana. Na straży tego typu wyniku stoi mediator motywujący strony do poszukiwania wielu alternatyw rozwiązań i uświadamiania wszelkich potrzeb, których strony do tej pory nie dostrzegały.

  • wysokimi kosztami psychicznymi, czasowymi i finansowymi związanymi z długotrwałym rozstrzyganiem konfliktu.

Mediacje w przeciwieństwie do rozstrzygania sporów przez arbitra (m.in. sąd) oszczędzają stronom czas i finanse. Wynik rozwiązania konfliktu można uzyskać po 2-4 spotkaniach z mediatorem. Sprawy bolesne, wstydliwe, intymne strony omawiają tylko w obecności mediatora, tu też mają warunki do ekspresji swoich emocji z zachowaniem zasad asertywnego zachowania. Komunikaty przekazywane są twarzą w twarz, więc wzmacniane jest poczucie podmiotowości i empatii u uczestników mediacji. Mediacje ukierunkowane są na omawianie problemu w kontekście jego rozwiązania dla przyszłości, więc zdecydowanie ograniczają zagłębianie się w przeszłość.

  • odradzającym się konfliktem  w wydawałoby się już rozstrzygniętych sporach.

Podczas mediacji strony same decydują, które kwestie mają dla nich znaczenie, a budzą spór, a do których strony mają tożsame podejście. Tzw. ważność sprawy jest subiektywna, coś, co dla stron może stać się poważnym źródłem konfliktu (np. kto po rozwodzie zabiera psa), dla instytucji rozstrzygającej spór nie jest ważne i zostaje pominięte.

X